Γιατί το Κατάρ φιλοξενεί το πολιτικό γραφείο της Χαμάς; (video)

Το ανεξάρτητο κράτος του Κατάρ, διαδραματίζει εδώ και καιρό ρόλο διαμεσολαβητή, τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και πέρα από τα σύνορα της. Η χώρα διατηρεί καλές σχέσεις με κράτη που βρίσκονται σε αντίπαλα στρατόπεδα, όπως οι ΗΠΑ και το Ιράν, γεγονός που της επιτρέπει να λειτουργεί ως «ουδέτερος» τόπος όπου μπορούν να διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ αντιμαχόμενων πλευρών.

Η παρουσία πολλών ηγετικών στελεχών της παλαιστινιακής οργάνωσης Χαμάς στην Ντόχα έχει καταστήσει την πόλη κέντρο διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου του Ισραήλ στη Γάζα και την απελευθέρωση των Ισραηλινών αιχμαλώτων που κρατούνται στον παλαιστινιακό θύλακα.

 

Ωστόσο, αυτή η διαμεσολαβητική θέση φαίνεται να απειλείται, μετά την επίθεση του Ισραήλ σε ηγετικά στελέχη της Χαμάς στην Ντόχα την Τρίτη. Γιατί όμως αυτοί οι ηγέτες βρίσκονται στο Κατάρ; Και ποια είναι η σχέση του Κατάρ με το παλαιστινιακό κίνημα; Σε σχετικό άρθρο του το Al Jazeera εξηγεί τα ακόλουθα:

Πότε άνοιξε η Χαμάς για πρώτη φορά πολιτικό γραφείο στο Κατάρ;

Η Χαμάς άνοιξε το πολιτικό της γραφείο στο Κατάρ το 2012, αφού ηγετικά στελέχη της – συμπεριλαμβανομένου του Χαλίντ Μεσάαλ – αποχώρησαν από τη Συρία, έναν χρόνο μετά την έναρξη του πολέμου στη χώρα.

Αξιωματούχοι του Κατάρ έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι η απόφαση να φιλοξενηθεί η ηγεσία της Χαμάς ελήφθη κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ. Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε το 2023 στη Wall Street Journal, ο πρεσβευτής του Κατάρ στις ΗΠΑ, σεΐχης Μεσάαλ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον επιθυμούσε τη δημιουργία του γραφείου «προκειμένου να υπάρχουν έμμεσοι δίαυλοι επικοινωνίας με τη Χαμάς».

Ποιοι είναι οι πολιτικοί ηγέτες της Χαμάς που έχουν εγκατασταθεί στο Κατάρ;

Διάφορα υψηλόβαθμα στελέχη της Χαμάς έχουν εγκατασταθεί στο Κατάρ ή έχουν περάσει από εκεί, λόγω της ίδρυσης του πολιτικού γραφείου της οργάνωσης. Ο ήδη αναφερθείς Χαλίντ Μεσάαλ, πρώην επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της Χαμάς και επιζών από απόπειρα δολοφονίας του από το Ισραήλ το 1997 στην Ιορδανία, μετακόμισε στο Κατάρ το 2012 και από τότε διαμένει εκεί.

Ο Ισμαήλ Χανίγια, ο οποίος διαδέχθηκε τον Μεσάαλ στην πολιτική ηγεσία της Χαμάς και είχε προηγουμένως διατελέσει πρωθυπουργός των Παλαιστινίων, εγκαταστάθηκε και αυτός στο Κατάρ από το 2017, τη χρονιά που αποχώρησε από τη Γάζα για να αναλάβει την πολιτική ηγεσία της οργάνωσης. Υπενθυμίζεται ότι ο Χανίγια δολοφονήθηκε από το Ισραήλ στην Τεχεράνη τον Ιούλιο του 2024.

Άλλα στελέχη που διαμένουν στο Κατάρ είναι ο Χαλίλ αλ-Χάγια, μέλος του ηγετικού συμβουλίου της Χαμάς, και ο Μούσα Αμπού Μαρζούκ.

 

Γιατί το Κατάρ φιλοξενεί τη Χαμάς;

Το Κατάρ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους διαμεσολαβητές τόσο στην περιοχή όσο και σε διεθνές επίπεδο, γεγονός που καθιστά το ανεξάρτητο εμιράτο ισχυρό παίκτη στις εξελίξεις.

Η χώρα παρείχε επί σειρά ετών οικονομική βοήθεια στη Γάζα, η οποία τελεί υπό κάποια μορφή αποκλεισμού από το Ισραήλ από το 2007 και αποτελεί έναν από τους βασικούς υποστηρικτές της παλαιστινιακής υπόθεσης.

Η παροχή πολιτικής βάσης στη Χαμάς είναι αποτέλεσμα του συνδυασμού αυτών των δύο παραγόντων.

Στο προαναφερόμενο άρθρο γνώμης του στη Wall Street Journal, ο Καταριανός σεΐχης Μεσάαλ αιτιολόγησε την παρουσία του γραφείου της Χαμάς λέγοντας ότι «χρησιμοποιήθηκε συχνά σε προσπάθειες διαμεσολάβησης, βοηθώντας στην αποκλιμάκωση συγκρούσεων στο Ισραήλ και τα Παλαιστινιακά Εδάφη».

«Η παρουσία του γραφείου της Χαμάς δεν θα πρέπει να συγχέεται με υποστήριξη· πρόκειται για έναν σημαντικό δίαυλο έμμεσης επικοινωνίας», ανέφερε ο σεΐχης Μεσάαλ.

Πέρυσι, ο πρωθυπουργός του Κατάρ, σεΐχης Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλραχμάν μπιν Τζασίμ Αλ Θάνι, είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η χώρα ενδέχεται να επανεξετάσει τον ρόλο της ως διαμεσολαβητή, καθώς ορισμένα μέρη «χρησιμοποίησαν τη διαμεσολάβηση για στενά πολιτικά συμφέροντα».

Τι συμβαίνει με την Τουρκία;

Το πρόσφατο χτύπημα του Ισραήλ στη Ντόχα έσβησε κάθε ελπίδα για επίτευξη εκεχειρίας στη Γάζα και προκάλεσε ανησυχία στην Τουρκία ότι θα είναι ο επόμενος στόχος του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ο μεγάλος αντίπαλος στη Συρία, ενώ έχει προσφέρει «στέγη» στη Χαμάς καθιστώντας τα εδάφη της τουρκικής χώρας τον φυσικό επόμενο στόχο. Οι επόμενες εβδομάδες θα ξεδιαλύνουν τις προθέσεις ανάμεσα στις δύο χώρες.